Eyjafjallajökull   

Alls er talið að þrisvar hafi gosið  í Eyjafjallajökli frá landnámi, árið 920, 1612 og 1821-23. Vegna þeirrar hættu sem íbúum í nágrenni Eyjafjallajökuls stafar af eldgosi hefur verið útbúin viðbragðsáætlun sem segir fyrir um viðbrögð við gosi. Þá er í gildi rýmingaráætlun, sem skilgreinir hættusvæði og forgang rýminga við eldgos.
Eldgos hófst í Fimmvörðuhálsi við Eyjafjallajökul 20. mars 2010  og gaus þar úr tveimur gossprungum. Þann 14 apríl eða um það leyti sem eldgosið í Fimmvörðuhálsi lauk, hófst nýtt eldgos og þá í toppgíg Eyjafjallajökuls og gaus úr þremur gígum.Miklir vatnavextir fylgdu þessum eldsumbrotum, sem höfðu áhrif á vatnshæð Markarfljóts. Ennfremur fylgdu eldsumbrotunum eldingar og öskufall. Vegna vindáttar truflaði gosmökkurinn frá eldsumbrotunum flugumferð í Evrópu og víðar.

Bæir á skilgreindu hættusvæði við Eyjafjallajökul voru rýmdir í samræmi við rýmingaráætlun. Þá voru vegir lokaðir umhverfis jökulinn á meðan hætta á jökulhlaupum var yfirvofandi.

Þann 19. apríl hófst svo hraungos úr jöklinum. Sjá frekari upplýsingar um framgang gossins í stöðuskýrslum um gosið, sem almannavarnadeildin gefur út. 



Rýmingarsvæði vegna eldgoss í Eyjafjallajökli.

Katla og Eyjafjallajökull fræðslumyndband  

Viðbrögð við öskufalli 

Frá eldgosum kemur gjóska sem inniheldur m.a. eiturgufur, eiturefni og síðast en ekki síst verður að athuga að öskufallið getur verið svo mikið að það er algjört myrkur í námunda við eldstöðina, jafnvel um hábjartan dag.
Öskuský truflar flugsamgöngur, en þegar eldgos hefst þá er gerð gjóskuspá, sem segir m.a. til um hvert gjóskan berst.

Áhrif gosefna á dýr
Gosefni sem berast með vindi geta mengað gróður og vatn og borist ofan í skepnur. Öskukornin eru oddhvöss eins og örsmá glerbrot. Þau særa augu, öndunarfæri og meltingarveg. Þau geta valdið niðurgangi, tannsliti og fótsæri. Flúor loðir við yfirborð kornanna, þeim mun meiri sem askan er fínni. Því er fín aska langt frá eldstöð síst minni hætta skepnum en aska sem fellur nær.

Flúor bindur kalsíum í torleyst sambönd og stuðlar þannig að kalkskorti. Bráð eitrun getur valdið doða í ám og kúm, og klumsi í hryssum, einkum seint á meðgöngu og um burð eða köstun.

Sjá nánar í grein Auðar L. Arnþórsdóttur, sóttvarnadýralæknirs hjá Matvælastofnun hér og Sigurðar Sigurðssonar dýralæknis hér


Skúlagata 21 | 101 Reykjavík | S:444 2500 | Fax: 562 2665 |
Netfang:almannavarnir@rls.is